Spółka BV w Holandii to elastyczna i efektywna kosztowo forma prawna, często wybierana przez przedsiębiorców w związku z międzynarodowa ekspansja działalności. Pewne podstawowe cechy Holandii, jej systemu prawnego i podatkowego oraz najważniejsze kwestie dot. założenia i funkcjonowania spółki BV w Holandii (odpowiednik polskiej spółki z o.o.) opisałem we wcześniejszych wpisach:
https://www.osinski-legal.pl/zalozenie-spolki-bv-w-holandii-wymagania-prawne-i-procedura/
Dzisiaj chciałbym w paru słowach zarysować, jak wygląda proces sprzedaży udziałów w takiej spółce, w związku z tym, że coraz więcej polskich przedsiębiorców posiada taka spółkę i zwraca się do mnie o wsparcie prawne czy to przy sprzedaży udziałów, podwyższeniu kapitału czy przy całym procesie wejścia do spółki nowego inwestora, co zwykle obejmuje zawarcie umowy inwestycyjnej oraz zmiany w umowie spółki i organach spółki.
Przeniesienie własności udziałów w Spółce BV w Holandii
Generalnie, planując przeniesienie własności udziałów w spółce BV w Holandii, należy uwzględnić następujące zasady wynikające z holenderskich przepisów. Dla jasności, przeniesienie własności udziałów to może być np. sprzedaż, zamiana lub darowizna, ale najczęściej jest to sprzedaż udziałów:
- Sprzedaż udziałów w spółce BV z siedzibą w Holandii wymaga dla swojej skuteczności sporządzenia aktu notarialnego przez notariusza w Holandii. Co do zasady w Holandii wszelkie operacje dot. udziałów w spółce BV jak przeniesienie, wydanie nowych czy zastaw udziałów etc. wymagają czynności przed notariuszem).
- Co ważne, udział notariusza w Holandii polega na sporządzeniu pełnego aktu notarialnego, w przeciwieństwie do Polski, gdzie do przeniesienia udziałów wystarczy poświadczenia podpisów przez notariusza. To oznacza, więcej formalności i większy udział notariusza przy sporządzaniu umowy przenoszącej własność udziałów.
- Przeniesienie własności udziałów, staje się skuteczne z chwilą zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Nie ma tutaj podziału na dwie, technicznie mówiąc, czynności: przeniesienie udziałów i rejestracja w Rejestrze Handlowym (KVK). Transakcja jest skuteczna z chwilą podpisania przez notariusza aktu notarialnego. Notariusz przekazuje następnie informacje o transakcji do Rejestru Handlowego w Holandii, a my – strony – otrzymujemy zaktualizowany rejestr wspólników (register of shareholders). To, prywatny dokument, podpisywany przez zarząd spółki, odpowiednik listy wspólników w polskiej sp. z o.o., ale zdecydowanie bardziej rozbudowany.
- Jedyny wyjątek, gdy zgłoszenie do KVK jest obowiązkowe, to sytuacja, gdy jedyny wspólnik spółki zbywa wszystkie posiadane udziały. Wtedy konieczna jest rejestracja tego faktu w Rejestrze Handlowym.
Zmiany w umowie spółki BV
Częstą sytuacją jest zawarcie umowy sprzedaży udziałów w spółce BV połączone ze zmianami w umowie spółki oraz zmianami w zarządzie spółki. Dzieje się tak najczęściej, gdy mamy do czynienia z wejściem do spółki nowego inwestora na podstawie umowy inwestycyjnej, która przewiduje dokonanie szeregu zmian w spółce. Tak, aby zasady funkcjonowania spółki, wynikające w dużej mierze z umowy spółki, odpowiadały nowej sytuacji, gdzie jest już więcej niż jeden wspólnik.
W Holandii, zmiany w umowie spółki BV wymagają dla swojej ważności formy aktu notarialnego. Odmiennie niż w Polsce, zmiany te staja się skuteczne z chwilą podpisania aktu notarialnego. Notariusz przesyła następnie akt notarialny obejmujący zmiany wraz z aktualną wersją umowy spółki do Rejestru Handlowego. Jest to w zasadzie czynność administracyjna, która nie ma znaczenia dla odpowiedzi na pytanie, kiedy te zmiany zaczynają obowiązywać.
Zaletą spółki BV w Holandii jest to, że takie czynności jak sprzedaż udziałów czy zmiany w umowie spółki, mogą odbywać się na podstawie pełnomocnictwa, którego udzielenie nie wymaga jakichś nadzwyczajnych formalności jak np. apostille czy legalizacja. Praktyka czynności notarialnych w Holandii jest taka, że udziałowcy udzielają pełnomocnictwa pracownikom kancelarii notarialnej w Holandii do podpisania umowy sprzedaży udziałów oraz do wprowadzenia odpowiednich zmian w umowie spółki w formie aktu notarialnego. Jest to istotne ułatwienie całej procedury, które pozwala zaoszczędzić czas i energię potrzebną np. uzgadnianie treści zmian w umowie spółki czy umowie sprzedaży udziałów, zamiast tracić je na uzgadnianie i poświadczanie pełnomocnictw. Dla porównania, dokonywanie podobnych transakcji w Niemczech czy w Szwajcarii może być nieraz niezwykłe uciążliwe właśnie przez konieczność uzyskiwania apostille i legalizacji i nieraz jeszcze tłumaczeń samych klauzul apostille czy legalizacyjnych. Panuje zresztą w tym obszarze ogromne zamieszanie i bardzo dużo zależy od danego notariusza.
Powołanie nowego członka zarządu w spółce BV
Dokonanie zmian w zarządzie spółki BV nie wymaga firmy aktu notarialnego. Zwykła uchwała zgromadzenia wspólników jest wystarczająca. Powołanie do zarządu skuteczne jest z chwilą podjęcia uchwały. W praktyce tego typu transakcji tj. zmian w spółce związanych ze sprzedażą udziałów czy wejścia do spółki nowego wspólnika, zmiany w zarządzie zwykle są także ujęte w akcie notarialnym obejmującym przeniesienie własności udziałów oraz zmiany w umowie spółki. Notariusz przesyła wtedy do Rejestru Handlowego wszystkie zmiany przyjęte w akcie notarialnym. Aczkolwiek, co do zasady, przedstawiciele spółki mogą sami, w razie potrzeby, zgłosić do KVK zmiany w zarządzie wypełniając i składając dwa formularze: Form 16 oraz Form 11. Zmiany można zgłosić online, ale także w wersji papierowej.
Sprzedaż udziałów, zmiany w umowie spółki w Spółce BV w Holandii – wnioski
Porównując tego typu transakcje realizowane w Holandii, w Niemczech czy w Szwajcarii, uważam, że Holandia, jej system prawny i podatkowy, pozycja prawna i sposób działania notariusza w tym systemie oraz przepisy właściwe dla spółek handlowych, charakteryzuje się bardzo dużą elastycznością i niesformalizowanym sposobem działania. W przypadku Holandii oraz innych zachodnioeuropejskich krajów jak Niemcy czy Szwajcaria, sporym wyzwaniem pozostaje jednak, ze względu na specyfikę rynku usług prawniczych, o której pisałem w moich wcześniejszych artykułach, znalezienie kancelarii notarialnej czy prawnej, ktora będzie mogła wspierać nas przy takiej transakcji.
Paweł Osinski
Adwokat, ekspert od. międzynarodowego prawa spółek, transakcji transgranicznych oraz prawa karnego – gospodarczego.